SÜRDÜRÜLEBİLİR
ARAZİLER

SU
VERİMLİLİĞİ

ENERJİ &
ATMOSFER

MALZEME &
KAYNAKLAR

İÇ
MEKAN KALİTESİ

İNOVASYON &
BÖLGESEL ÖNCELİK

Yeşil Binalarda İç Ortam Kalitesi Yaklaşımı: LEED Sertifikasına Göre Akustik Performans

Günümüzde oldukça fazla bir çoğunluğun yaşamı kapalı ortamlarda geçmektedir. Bu kapalı ortam bazen bir bina, yapı gibi bir kapalı hacim olurken bazı zamanlarda taşıt gibi lojistiğinin sağlandığı kapalı hacimlerde yer almaktadır.

Artık sosyal hayatın içerisinde insanların tercihlerinin fazlasıyla yöneldiği dış ortamda bulunan mekanlarda bile mahal ısıtma veya soğutmasının ona göre şekillendiği yerler mevcuttur. Hatta ferah anlamının içerisinde özellikle dış ortamla temasın azaldığı ama bulunulan mahalde de yüksek iç hava kalitesiyle bütünleşik bir mekan arzusu vardır. Bundan dolayıdır ki soğuk iklimlerde bile cam cephe tercihleri artmakta, ısıtma yükünün maliyeti göz ardı edilmektedir.

İnsanlar genel olarak günlük yaşantısı içerisinde gündüz vakitlerinde; hastane, depo, okul, endüstriyel tesis veya ofizfis binaları gibi tip binalarda bulunurken akşamları ise konut tipi binalarda hayatını sürdürmektedir. Özellikle günlük çalışma saatleri içerisinde endüstriyel yapı ve yüksek katlı ofis binalarında, dış ortam ile cam açma şeklinde temasın kurulmasına imkan bile tanınmamaktadır. Bundan dolayıdır ki iç ortam kalitesi kavramı karşımıza çıkmaktadır.

yeşil binalarda iç ortam kalitesi

LEED Sertifikasyon Sistemi İçinde İç Hava Kalitesi

Yeşil binalarda iç ortam kalitesi için puanlandırma, başlıklara göre proje kapsamında yerine getirildikçe seviyeler belirtilmektedir.

Bu başlıkların içerisindeki puan dağılımı ise Tablo 1.’deki gibi gerçekleşmektedir:

Tablo 1. LEED Kredi Başlıklarının Puanları

Kredi Başlığı Puan
Bütünleşik Süreç Yönetimi 1
Yer Seçimi ve Ulaşım 16
Sürdürülebilir Araziler 10
Su Verimliliği 11
Enerji ve Atmosfer 33
Malzeme ve Kaynaklar 13
İç Mekan Kalitesi 16
İnovasyon ve Bölgesel Öncelik 10
Toplam Puan 110

Tablo 2. Bitişik mahaller için maksimum kompozit ses iletim oranları

Bitişik Mahaller STCc Oran
Konut, otel veya motel odası Konut, otel veya motel odası 55
Konut, otel veya motel odası Konut, otel veya motel odası 50
Konut, otel veya motel odası Ticari alan 60
Ticari alan Ticari alan 50
Standart ofis Yönetici ofisi 45
Yönetici ofisi Yönetici ofisi 50
Konferans odası Konferans odası 50
Ofis, Konferans odası Koridor, merdiven 50
Mekanik ekipman odası Kullanıcı alanı 60

Çınlama Süresi

Çınlama süresinin aşağıdaki tabloya göre değerlerinin sağlanması gerekmektedir.

Tablo 3. Çınlama Süresi Gereksinimi

Mahal Tipi Uygulama T60(s), @500Hz, 1000Hz ve 2000Hz
Apartman dairesi ve katı <0.6
Otel / Motel Oda veya suit <0.6
Konferans / Yemek salonu <0.8
Ofis binası Yönetici ofisi <0.6
Konferans odası <0.6
Telekonfreans odası <0.6
Ses maskelemesiz açık ofis <0.8
Ses maskelemeli açık ofis <0.8
Mahkeme salonu Güçlendirilmemiş <0.7
Mahkeme salonu Güçlendirilmiş <1.0
Performans sahnesi Tiyatro ve konser salonu Uygulamaya göre değişiklik göstermektedir
Laboratuvar Test ve araştırma minimum konuşma seviyesi <1.0
Telefon kullanılabilirlik Normal konuşma seviyesi <0.6
Klise, cami, sinagog Kritik müzik programları ile uyumlu Uygulamaya göre değişiklik göstermektedir
Kütüphane <1.0
Stadyum içi / Spor salonu Spor salonu ve üstü kapalı yüzme havuzu <2.0
Stadyum içi / Spor salonu Büyük kapasiteli salon <1.5
Sınıf <0.6

Ses Güçlendirme ve Maskeleme Sistemi

50’den fazla kişi kapasiteli tüm büyük konferans salonları ve oditoryumlar için, ses güçlendirme ve AV oynatma özelliklerine göre tasarım şekillendirilmelidir.

Gerekirse, ses güçlendirme sistemleri aşağıdaki kriterleri yerine getirmelidir:

Kabul edilebilir anlaşılırlığı sağlamak için kapsama alanı dahilindeki belirlenen noktalarda en az 0.60 bir konuşma iletim endeksi (STI) veya ortak anlaşılabilirlik ölçeği (BDT) notunun en az 0.77 olması gerekmektedir.Minimum 70 dBA ses seviyesine sahip olmalı.Alan boyunca 2000 Hz oktav bandında +/– 3 dB’lik ses seviyesi kapsamı korunmalıdır.

Tablo 4. Akustik Performans Hesaplama Aracı Kullanım Alanları

Bina Tipi Kredi Kodu Kredi İsmi
Okul IEQp3-Ön koşul Minimum Akustik Performans
Hastane IEQc2 Akustik Çevre
Tüm yeni binalar IEQc9 Genişletilmiş Akustik Performans

Hesaplama aracının içerisinde Tablo 5.’te verilen kısımlara göre doldurulması gereklidir.

Tablo 5. Akustik Performans Hesaplama Aracı Modülleri

Bina Tipi Modül
Yeni bina Arka ses seviyesi
Yeni bina Ses iletimi / İzolasyon
Okul binası Çınlama süresi
Okul binası Mimari & inşai ses azaltımı
Hastane binası Konuşma seviyesi
Hastane binası Akustik malzeme

Okul binalarında önkoşul olarak kabul edilen akustik başlığı için çınlama süresi ve mimari-inşai malzeme seçimleri doğrultusunda ses azaltımı önem kazanmaktadır. Hastanelerde ise yan mahallere sesin geçmemesi ve laboratuvar, ameliyathane ve hasta odaları göz önünde bulundurulduğunda konuşma seviyesi ve akustik malzeme ön plana çıkmaktadır. Yeni binalarda ise arka ses seviyesi ile ses iletiminin minimize edilmesi gerekmektedir. Bu tablolardaki izin verilen değerler ve bulunan sınıf değerleri 4.Bölüm’de belirtilen arkaplan sesleri, ses iletimi ve çınlama süresi gibi başlıklardaki değerlerdir.

Örnek olarak ses iletiminin duvarlardaki hava boşluğunun minimum gerekli olan STC oranının belirlenmesinde önemi Tablo 6’da gösterilmektedir.

Tablo 6. Duvar İmalatının STC Oranı

Montaj tanımı Montaj Lokasyonu Minimum Gerekli
STC Oranı
STC Oranı
15 mm alçı panel + 75 mm hava boşluğu + 15 mm alçı panel Duvar 35-45 48
15 mm alçı panel + 100 mm hava boşluğu + 15 mm alçı panel Duvar 35-50 51

Paneller arası boşluğun arttırılması ile minimum gerekli STC oranı değerlerinin sağlanabilmektedir. Bitişik mahaller arası ses iletiminin gereken değerler arasında kalabilmesi için tasarımda 25 mm ilave hava boşluğu bırakılması yeterli olabilmektedir.

Sonuç

Bu çalışma kapsamında iç mekan kalitesinde önemli yer tutan akustik kavramı, yeşil bina derecelendirme sistemi LEED sertifikasyon sistemi çerçevesince incelenmiştir. Mekan tipine göre yeterli ve uygun seviyede akustik olayının gerçekleşmesi önemlidir. Yeni projelerde, akustik konusu ilave puan olarak isteğe bağlı bir şekilde karşımıza çıkarken özellikle okul projelerinde çınlama süresi ve mimari-inşai ses azaltımı bir ön koşul olarak gerekliliğin yapılması gereklidir. Hastanelerde ise ayrı bir LEED kılavuzu olduğundan kendine has standartları ve puanlandırmaya sahip olduğundan konuşma seviyesi ve akustik malzeme kalitesi ilgili kredi başlığından puan alınabilmesi için önem arz etmektedir.

Sesin mekan içerisinde uygun şekilde net ve kaliteli olması için arka plan ses seviyelerinin kontrolü, özellikle HVAC sistemlerinden doğan sesin gürültü düzeylerinin ve bitişik mahaller ile ses iletiminin kabul edilebilir seviyede olması istenilmektedir.

SOSYAL MEDYADA PAYLAŞIN!

incoma commissioning tad cx devreye alma işletmeye alma incoma engineering & consultancy

+90 322 999 32 11

+90 533 199 83 73

info@incoma.com.tr

ADANA

Merkez Ofis

Döşeme Mh. 60075 Sok. Baysan İş Merkezi A2 No.:3/401 01060 Seyhan, Adana/ Türkiye

İSTANBUL

İstanbul Ofis

Güzeltepe Mah.
15 Temmuz Şehitleri Cad. 5. Levent Konutları
Eyüp, İstanbul / Türkiye

BODRUM

Bodrum Ofis

Yalıkavak Mah.
Flipper Sok. Gökçebel Mevkii
Bodrum, Muğla / Türkiye

SOSYAL MEDYADA BİZİ TAKİP EDİN

© Copyright 2013 - | Incoma Mühendislik ve Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. | Tüm Hakları Saklıdır. | Design by Medya Fabrikası Creative Works