Türkiye ve Amerikan Yeşil Bina Sertifika Sistemlerinin Karşılaştırılması: Commissioning Sürecinde Mekanik Sistemler

yeşil bina sertifika

Sanayi devrimlerinin gerçekleşmesi, dünyada buzulların erimesi, küresel ısınmanın artması ile artık insanoğlu bazı önlemler almak durumunda kalmıştır. 1980’li yıllarda Montreal Protokolü ile başlayan süreç, 2000’li yıllarda Kyoto Protokolü ve ardından Paris Anlaşması ile küresel ısınmaya yönelik önlemler tüm dünya çapında ülkelerin katılımıyla alınmaya başlanılmıştır.

Bu kapsamda enerji tüketimini azaltan veya tasarruf edilmesinin bütüncül bir yaklaşım ile enerji verimliliği ve kaliteli bina anlayışının geliştirilmesi için bina sertifikasyon sistemleri geliştirilmiş olup A.B.D.’de yer alan Amerikan Yeşil Binalar Konseyi (USGBC) tarafından geliştirilen LEED sertifikasyon sistemleri tüm dünyada kabul görerek çeşitli bina tiplerine göre yeşil bina olduğuna dair sertifikalandırılması yapılmaktadır.

yeşil bina sertifika

Ayrıca Türkiye’de de Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) tarafından bu çerçevede çalışmalar yürütülmektedir.

Binaların mekanik, elektrik ve otomasyon sistemlerinin projenin başlangıcında ön tasarım aşamasından başlayarak tasarım ve imalat safhalarında cihazların belirlenmesi, seçilmesi, sahaya gelişi ve ön-fonksiyon kontrollerinin yapılması ile işverene teslimatındaki tüm süreci kapsamasına commissioning işlemi denir ve bu işlem yeşil binalarda binanın kalbi olan sistemlerin kararlı çalışmasına imkan sağlamaktadır.

Daha çok Test ve Devreye Alma olarak adlandırılan Commissioning kavramının aslında İşletmeye Alma veya Hizmete Alma şeklinde değerlendirilmesi daha doğru bir ifade olacaktır.

commissioning types

Commissioning Types

Commissioning bina mekanik sistemlerinde birçok farklı alanda uygulanabilmektedir. Yeşil binalar açısından ise sadece HVAC Sistemleri üzerine yoğunlaşılmaktadır. Temel amaç enerji verimliliği ve konfor koşullarıdır.

YENİ BİNA

MEVCUT BİNA

MEVCUT BİNA
TEKRARLAYICI

MEVCUT BİNA
DEVAM EDEN

CEPHE / KABUK
MİMARİ

YEŞİL BİNA

Commissioning Sürecinin Projeye Katkıları

  • Ek taleplerin ve sipariş değişikliklerinin azaltılması
  • Olası proje süre gecikmesinin önlenmesi
  • Start-up gereksinimlerinin ortaya konulması
  • Proje teslim süresinin azaltılması
  • Bina kullanıma açıldıktan sonra daha az revizyon çalışmalar
  • Dizayn değişikliklerinin minimize edilmesi
  • Gelişmiş iç hava kalitesi sunulması
  • İşletme ve bakım sürecinin daha güvenilir yürütülmesi
  • Daha düşük enerji ve işletme maliyetleri
  • Katma değeri yüksek yapı
  • Tamamlanmış ve kullanışlı bakım onarım dokümanları
  • Dizayn ve inşaat süreçlerinde alınacak kararlarda proje/işletme sahibinden yana tavır alınması
  • Tüm inşaat sürecinin dokümantasyonunun organize edilmesi

Yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin devreye alma konusundaki perspektifi değerlendirilecektir. Amerikan ihalelerinde uzun yıllardır şartnamelerle geliştirilen commissioning süreci, özellikle yeşil binalar için LEED sertifikası ile zorunlu ve isteğe bağlı getirilen kriterler, Türkiye’de ÇEDBİK tarafından geliştirilen BEST sertifikasyon sistemindeki yeri ile karşılaştırılacaktır.

USGBC

LEED types yeşil bina sertifika

1993 yılında Rick Fedrizzi, David Gottfried ve Mike Italiano, Amerikan Mimarlar Enstitüsü’nün kurucu toplantısında 60 firmadan temsilciler ve birkaç sivil toplum kuruluşu toplandı. Daha sonra, tüm inşaat sektörünü kapsayan açık ve dengeli bir koalisyon ve daha sonra LEED olacak yeşil bir bina derecelendirme sistemi için fikirler paylaşıldı.

ÇEDBİK

LEED types

Ali Nihat Gökyiğit ve Duygu Erten tarafından 2007 yılında kurulan 25 firmadan temsilciler ile toplanan Türkiye Yeşil Bina Konseyi (ÇEDBİK), sürdürülebilirlik ilkelerinin yaygınlaşmasıyla yapı sektörünün gelişimine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

LEED PUAN
Bütünleşik Süreç Yönetimi 1
Lokasyon ve Ulaşım 16
Sürdürülebilir Araziler 10
Su Verimliliği 11
Enerji ve Atmosfer 33
Malzeme ve Kaynaklar 13
İç Mekan Kalitesi 16
İnovasyon 10
Toplam Puan 110
BEST PUAN
Bütünleşik Yeşil Proje Yönetimi 9
Arazi Kullanımı 13
Su Kullanımı 12
Enerji Kullanımı 26
Sağlık ve Konfor 14
Malzeme ve Kaynakların Kullanımı 14
Konutta Yaşam 14
İşletme ve Bakım 6
İnovasyon 2
Toplam Puan 110
Prerequest – Temel Commissioning and Doğrulama PUAN
EAp1: Fundamental Commissioning and Verification Zorunlu
Genişletilmiş Commissioning Toplam Puanlar
EAc1: Genişletilmiş Commissioning Toplam Puanlar 6
Seçenek-1: Sistem Commissioning 4
Yol-1: Genişletilmiş Sistem Commissioning 3
Yol-2: Genişletilmiş ve İzleme Temelli Commissioning 1
Seçenek-2: Cephe Commissioning 2
BEST PUAN
Kontrol-Commissioning-Bina Enerji Sistemleri Kabul Prosesi Zorunlu
Bina Sistem Kılavuzları 1
Kimler Commissioning Uzmanı Olabilir? LEED BEST
Temel Genişletilmiş Zorunluluk
Mimari ve Mühendislik Firmaları Dizayn Ekibi Üyesi Hayır Hayır <5000 m²
Dizayn Ekibinden Olmaması Evet Hayır Benzer
Alt Yüklenici Firmalar Dizayn Ekibi Üyesi Hayır Hayır <5000 m²
Dizayn Ekibinden Olmaması Evet Evet Belirtilmemiş
Ana Yüklenici veya Proje Yönetimi İnşaat Ekibi Üyesi Hayır Hayır <5000 m²
İnşaat Ekibinden Olmaması Evet Hayır Benzer
İşverene Bağlı 3. Firma Evet Evet Proje Yönetimi olarak
PROSEDÜR LEED (Temel) LEED (Genişletilmiş) BEST (Zorunlu)
CxA Deneyimi Benzer bir çalışma alanına sahip
en az iki bina projesinde deneyim.
Benzer bir çalışma alanına sahip
en az iki bina projesinde deneyim.
Belirtilmemiş
Raporlama CxA bulguları doğrudan sahibine bildirmelidir. CxA bulguları doğrudan sahibine bildirmelidir. Belirtilmemiş
Referans Standartlar ASHRAE ASHRAE
  • ASHRAE
  • IES
  • CIBSE
  • EN
Aşamalar İşveren İhtiyaç Gereksinimleri-OPR İşveren İhtiyaç Gereksinimleri-OPR Benzer
Temel Tasarım İlkeleri-BOD Temel Tasarım İlkeleri-BOD Benzer
OPR, BOD, Dizayn Değerlendirilmesi OPR, BOD, Dizayn Değerlendirilmesi Benzer
Commissioning Plan Geliştirilmesi Commissioning Plan Geliştirilmesi Belirtilmemiş
Commissioning gereksinimlerinin inşaat dokümanlarına dahil edilmesi Commissioning gereksinimlerinin inşaat dokümanlarına dahil edilmesi Belirtilmemiş
İnşaat aşaması kontrol formlarının hazırlanması İnşaat aşaması kontrol formlarının hazırlanması Test, Ayar, Dengeleme olarak belirtilmiş
Sistem test prosedürünün geliştirilmesi Sistem test prosedürünün geliştirilmesi Test, Ayar, Dengeleme olarak belirtilmiş
Sistem test prosedürünün kontrol edilmesi Sistem test prosedürünün kontrol edilmesi Test, Ayar, Dengeleme olarak belirtilmiş
Commissioning prosesindeki önemli noktaların takip edilmesi Commissioning prosesindeki önemli noktaların takip edilmesi Benzer
Commissioning Prosesi Raporu Commissioning Prosesi Raporu Belirtilmemiş
Tüm dokümanlarda İşverene bağlı noktalarında bildirilmesi Tüm dokümanlarda İşverene bağlı noktalarında bildirilmesi Belirtilmemiş

Puan Kazandıran Başlıklarda Farklılıklar

Aşamalar
  • Bina Bakım – Onarım Ekibinin Alıştırmaları
  • Sezonsal Testler
  • 10 ay sonraki enerji etüdü
  • Devam eden Commissioning Plan
  • Otomasyon temelli Commissioning gereksinimleri
  • Cephe Commissioning gereksinimleri
  • Otomasyon sisteminde commissioning
  • Test, Ayar, Dengeleme Doğrulanması
  • Bakım – Onarım Kılavuz ve Teknik Dokümanları

LEED Sertifikasyonunda BEST Sertifikası’a göre biraz daha detay istenilmektedir:

  • İşletme şartları

  • Önleyici bakım planı

  • HVAC Ekipman set değerleri

  • Ekipman çalıştırılması

  • Bakım ve Onarım Dokümanları

LEED & BEST Sertifika Sistemleri Karşılaştırıldığında;

LEED ve BEST Sertifikaları karşılaştırıldığında; BEST, LEED’e çok daha yeni olsa da buradaki yazı iki sertifikasyon sisteminde sadece Commissioning karşılaştırması üzerine kuruludur. Özellikle ÇEDBİK ve BEST Sertifikasının hazırlanmasında emeği geçenlere ülkemize kazandırdıklarından dolayı teşekkür ederiz. Sertifikasyonun diğer başlıkları incelenirse; örneğin İnşaattan Kaynaklı Gürültü Kirliliğinin Önlenmesi gibi bir başlık, BEST’te yer alırken LEED’de 4. Versiyon’da bile kendine yer bulamamıştır.Commissioning (İşletmeye Alma / Hizmete Alma) Uzmanı tanımlaması Proje Yönetimi ve Commissioning birbirinden farklı amaçları taşımaktadır.

Commissioning ve TAD (Test, Ayar, Dengeleme) aynı amaca hizmet eder ancak aynı konular olarak değerlendirilmemelidir. Genişletilmiş Commissioning başlığındaki maddeler özellikle enerji tüketimi için göz ardı edilmemelidir. Commissioning prosedürü kapsamında uyulacak standartlar daha net olarak belirtilmelidir.

SOSYAL MEDYADA PAYLAŞIN!

incoma commissioning tad cx devreye alma işletmeye alma incoma engineering & consultancy

+90 322 999 32 11

+90 533 199 83 73

info@incoma.com.tr

ADANA

Merkez Ofis

Döşeme Mh. 60075 Sok. Baysan İş Merkezi A2 No.:3/401 01060 Seyhan, Adana/ Türkiye

İSTANBUL

İstanbul Ofis

Güzeltepe Mah.
15 Temmuz Şehitleri Cad. 5. Levent Konutları
Eyüp, İstanbul / Türkiye

BODRUM

Bodrum Ofis

Yalıkavak Mah.
Flipper Sok. Gökçebel Mevkii
Bodrum, Muğla / Türkiye

SOSYAL MEDYADA BİZİ TAKİP EDİN

© Copyright 2013 - | Incoma Mühendislik ve Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. | Tüm Hakları Saklıdır. | Design by Medya Fabrikası Creative Works