Commissioning (Devreye Alma/İşletmeye Alma)

BÜTÜNLEŞİK COMMISSIONING
Bütünleşik Süreç kapsamında Commissioning kavramı, beşikten mezara olarak isimlendirilerek başlangıçtan işletme sürecine kadar devam eder.
Bina tasarımı, İnşaat ve İşletme aşamalarını kapsayacak şekilde mekanik sistemlerin etkin ve verimli çalışmasını olanak sağlar.

YENİ BİNA
Yeni yapılacak veya inşaatı devam etmekte olan projelerde Commissioning,

  • Proje Sahibi'nin projeye yönelik belirttiği ihtiyaç ve isteklerinin karşılanmasıdır
  • Projenin teslim aşamasına kadar kalite odaklı bir süreçtir

Tesisin ve sistemlerin uygun bir şekilde;

  • Tasarlanması,
  • Kurulması,
  • Monte edilmesi,
  • Test-Ayar-Dengeleme'nin yapılması,
  • İşletilmesi,
  • Sürdürülmesi
  • Bağımsız şekilde doğrulanması ve
  • Belgelendirilmesidir.

MEVCUT BİNA - (RETRO/EXISTING BUILDING COMMISSIONING)
Retro-Commissioning (Commissioning in Existing Building), mevcut binalarda Commissioning prosesidir.
Bina ekipman ve sistemlerinin ortak işleyişini iyileştirmeyi amaçlayan bir süreçtir. Binanın işletmeye açıldıktan sonra ilerleyen yıllar ile birlikte yaşına bağlı olarak yeniden yapılanma gerekebilir.
Gelişen teknoloji ile birlikte daha verimli ve işletmeye yönelik daha uygun çözümler sunulabilmektedir.
Ayrıca bina inşaatı sırasında veya işletmecilerin kullanımı esnasında ortaya çıkan sorunların çözümüne olanak sağlanabilmektedir.
Böylece;

  • Genel bina işletme performansı artar
  • Binanın işletme ve bakım prosedürleri iyileşir
  • Enerji verimliliği – maliyet – adam/saat ilişkilerinde İşletmeciye katkı sağlar.

MEVCUT BİNA TEKRARLAYICI – (RE-COMMISSIONING)
Re-Commissioning, yeniden Commissioning işlemidir.
İşletmeye açılmış bir binanın;

  • Bina kullanımı sırasında işletme sorunlarının başlaması
  • Mülkiyetinde ortaya çıkan sorunlar
  • İşletmenin bir ihtiyaca yönelik yeni bir tasarım istemesi ile başlamaktadır.

MEVCUT BİNA DEVAM EDEN – (ONGOING COMMISSIONING)
Ongoing Commissioning, bina işletmeye alma prosedürünün devam eden bir Commissioning sürecidir.
Bina işletmeye alınma sürecinde hesaplanan iş takvimi neticesinde devam eden sistemlerin devreye alınması, işletmeye alma sürecidir.
Aslında retro-commissioning (mevcut bina commissioning) çözümüne benzerlik göstermiş olsa da operasyonel arızaların önüne geçilmesi, mekanik otomasyona uyumun gerçekleştirilmesi çok daha hızlı bir şekilde gerçekleşir.

CEPHE/KABUK/MİMARİ (ENVELOPE COMMISSIONING)
Cephe Commissioning, Proje Sahibi'nin Proje Gereksinimlerini karşılayan ve tasarıma uygun bir bina kabuğu sağlamak için uygulanan kalite odaklı bir süreçtir. Bina muhafazası, iç ve dış ortamlar arasında yaşama ve çevresel ayrım sağlamayı amaçlayan tüm malzemeleri, bileşenleri, sistemleri ve montajları içermektedir. Bu süreçte, cam-duvar-çatı-zemini oluşturan bina cephe katmanları seçimlerinin uygunluğu, performans sonuçları ve işletmeye alınmasındaki aşamaları kapsamaktadır.

YEŞİL BİNA
LEED (V.3, V.4, V.4.1)
TEMEL TEST DEVREYE ALMA VE DOĞRULAMA (FUNDAMENTAL COMMISSIONING AND VERIFICATION)

Temel Commissioning ve Doğrulama süreci, LEED Projeleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken bir önkoşuldur. Proje Sahibi’nin enerji, su, iç ortam kalitesi ve sürdürülebilirlik konusundaki proje gereksinimlerini gerçekleştirmeye yönelik proje paydaşlarına katkı sunar.
Commissioning Authority (CxA) olarak ifade edilen Commissioning Uzmanı tarafından tüm işlemler yürütülür ve gerekli tüm dökümanlar hazırlanır:

İşveren İhtiyaç Programı ve Temel Tasarım İlkeleri ortaya konur

  • Proje dizaynı incelenip Proje Dizayn Raporu oluşturulur
  • Commissioning Planı oluşturulur
  • İnşai dökümanlar incelenerek tasnif edilir
  • Ön kontrol, kontrol ve fonksiyon performans testleri sürdürülür
  • Test, ayar ve dengeleme işlemleri bu önkoşul başlığı ile tamamlanır

GENİŞLETİLMİŞ COMMISSIONING (ENHANCED COMMISSIONING)
Genişletilmiş Commissioning, LEED projelerinde Enerji ve Atmosfer Başlığı'nda yer alıp 6 puan gibi oldukça yüksek bir puan getirisine sahiptir.
Versiyon 4'e geçilmesi ile birlikte LEED Sertifika Seviyelerinde yüksek seviyelerde sertifika sahibi olmak için Commissioning önem arz etmektedir.

  • Tüm dökümantasyon ilgili ASHRAE Standartlarınca hazırlanır.
  • Proje yüklenicileri tarafından sunulan dökümanlar incelenir
  • Bakım ve işletme kitabı hazırlanarak bina işletme personeline kullanıcı eğitimleri verilir
  • Gerektiği takdirde sezonsal testler sürdürülür
  • Bina kullanıma açıldıktan 10 ay sonra enerji etüdü gerçekleştirilir
  • Varsa devam eden commissioning planı geliştirilir

MEVCUT BİNA’DA– ANALİZ (EXISTING BUILDING COMMISSIONING – ANALYSIS)
Mevcut binada commissioning-analiz, proje binasının mevcut performansını, mevcut tesis gereksinimlerinde ve işletme-bakım planındaki performans özelliklerine göre değerlendirilir.
Binanın enerji denetim süreci olarak;

  • Sistem ve ekipmanların kapsamlı analizleri gerçekleştirilir
  • Sistemlerin kaynak kullanımları ortaya konulur
  • Yapının enerji tüketim analizi gerçekleştirilir
  • Böylece yapının enerji fotoğrafı çıkartılır

MEVCUT BİNA’DA– UYGULAMA (EXISTING BUILDING COMMISSIONING – IMPLEMENTATION)
Mevcut Bina'da Commissioning-Uygulama; bina operasyonlarını, enerji ve kaynak verimliliğini artırmak için mevcut bina işletme sürecinin geliştirilmesine olanak sağlar.

  • Sıfır ve az maliyetli olarak sistem önerileri sunulur.
  • Gerektiği takdirde 5 yıllık orta vadeli enerji planı ortayı konulur.


MEVCUT BİNADA COMMISSIONING – DEVAM EDEN (ONGOING COMMISSIONING)
Mevcut Bina'da Commissioning- Devam Eden Commissioning; sistemlerin işletme sorunlarını proaktif olarak ele alır.

  • Planlama
  • Nokta İzleme
  • Sistem Testi
  • Performans Doğrulama
  • Düzeltici Eylemler
  • Devam Edebilecek ölçüm
  • İşletme-bakım-onarım dökümantasyonu

BREEAM
COMMISSIONING VE İŞ TESLİMİ – (COMMISSIONING AND HANDOVER)
COMMISSIONING VE TEST TAKVİMİ – (COMMISSIONING AND TESTING SCHEDULE AND RESPONSIBILITES)

Commissioning ve test takvimi ile sorumluluklar; işlerin kapsamı için gereken uygun işletmeyi tanımlayan bir işletmeye alma ve test programı ortaya konulur.

COMMISSIONING BİNA SERVİSLERİ – (COMMISSIONING BUILDING SERVICES)
Commissioning bina hizmeti; karmaşık bina hizmetleri ve sistemleri olan binalarda, tasarım aşamasında işveren veya ana yüklenici tarafından sorumlu bir uzman Commissioning Uzmanı görev alır.

  • Tasarım incelemeleri yapmak ve devreye alma kolaylığı için önerilerde bulunur
  • İnşaat akış programını düzenlemeyi ve kurulum aşamalarında devreye alma yönetimi sağlar
  • Devreye alma, performans testi, devir teslim ve devir sonrası aşamalarının yönetimini gerçekleştirir

TEST VE BİNA CEPHESİNİN DENETİMİ - (TESTING AND INSPECTING BUILDING FABRIC)
Yalıtımın sürekliliği, ısı köprüsü ve hava kaçağı yollarından kaçınma dahil yapı dokusunun bütünlüğü, inşaat sonrası test ve incelemelerin tamamlanmasıyla kalite güvencesine alınır.

İŞ TESLİMİ – (HANDOVER)
Bina işletmeye alınırken iş teslimi gerçekleşmeden önce bina operasyon kişilerine yönelik bina kullanım kılavuzu hazırlanır. Kılavuz taslak olarak hazırlandıktan sonra potansiyel kullanıcılar için en uygun ve anlaşılır olması için katılım gösterilen toplantılarla tartışmaya açılır.

  • Tasarım verileri
  • Teknik kılavuzlar
  • Bakım-onarım stratejileri
  • Sezonsal çalışma ve pik yüklerin belirtilmesi
  • İşletmeye alma kayıtları
  • Periyodik bakımlar

WELL
HAVA SIZDIRMAZLIK YÖNETİMİ – (AIR INFILTRATION MANAGEMENT)

ASHRAE & NIBS Standartlarınca yürütülür

  • Minimum enerji tüketimi
  • Yüksek iç mekan hava kalitesi
  • Yüksek konfor

ASHRAE

  • BİNA VE SİSTEMLER İÇİN COMMISSIONING PROSESİ (ANSI/ASHRAE/IES 202-2013)
  • COMMISSIONING PROSESİ (ASHRAE Guideline 0-2013)
  • HVAC VE SOĞUTMA SİSTEM GEREKSİNİMLERİNİN COMMISSIONING PROSESİ (ASHRAE Guideline 1.1-2007)